O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA TADBIRKORLIKNI TASHKIL ETISHDA MOLIYAVIY TAVAKKALCHILIKNI BAHOLASH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17713062Keywords:
moliyaviy tavakkalchilik, likvidlik, rentabellik, stress-test, value-at-Risk (VaR), integral risk indeksi, qarzdorlik koeffitsienti.Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida tadbirkorlik faoliyatini tashkil etishda moliyaviy tavakkalchilikni
baholash masalalari ilmiy-amaliy jihatdan o‘rganilgan. Tadqiqot jarayonida tadbirkorlik subyektlari faoliyati uchun xos
bo‘lgan asosiy moliyaviy ko‘rsatkichlarning dinamikasi tahlil qilinib, ularning risk darajasiga ta’siri iqtisodiy-matematik
modellar orqali baholandi. “Imkon Plyus MCHJ” korxonasi misolida integral risk indeksi, regressiya tahlili, Value-at-Risk
(VaR) usuli hamda stress-test ssenariylari qo‘llanilib, korxonaning moliyaviy barqarorligi va iqtisodiy shoklarga sezgirlik
darajasi aniqlangan. Olingan natijalar korxonada likvidlikning pasayishi, qarzdorlikning oshishi va rentabellikning qisqarishi
uning moliyaviy xavflarga yuqori darajada duchor ekanini ko‘rsatdi. Maqolada moliyaviy tavakkalchilikni kamaytirishga
qaratilgan takomillashtirilgan amaliy takliflar ham ishlab chiqilgan
References
Knight F. H. “Risk, Uncertainty and Profit”. – New York: Harper & Row, 1921.
Drucker P. “Innovation and Entrepreneurship”. – New York: Harper Business, 1985.
Sharpe W. F. “Capital Asset Prices: A Theory of Market Equilibrium under Conditions of Risk”. – Journal of Finance,
Markowitz H. “Portfolio Selection: Efficient Diversification of Investments”. – New Haven: Yale University Press, 1959.
Kahneman D., Tversky A. “Prospect Theory: An Analysis of Decision under Risk”. – Econometrica, 1979.
Hull J. C. “Risk Management and Financial Institutions”. – Wiley Finance, 2018.
Kaplan R., Norton D. “The Balanced Scorecard: Translating Strategy into Action”. – Harvard Business School Press,
Aoki K. “Macroeconomic Risk and Financial Stability in Emerging Markets”. – Journal of Economic Dynamics & Control,
Brunnermeier M. “Asset Pricing under Imperfect Information”. – Princeton University Press, 2001.
Rossi S. “Financial Markets and Systemic Risk: Modern Concepts”. – Cambridge University Press, 2020.
Vaxobov A. “Moliya: nazariya va amaliyot”. – T.: Iqtisod-Moliya nashriyoti, 2019.
Xoshimov Q., Karimov A. “Tadbirkorlik asoslari”. – T.: Fan, 2018.
Sharipov O. “Korxonada moliyaviy boshqaruv va xavflarni baholash”. – T.: IQTISOD, 2020.
G‘ulomov S.S., Salimov D. “Risk-menejment asoslari”. – T.: TDIU nashriyoti, 2021.
Rahimqulov M. “Moliya bozorlari va tavakkalchilik tahlili”. – T.: Innovatsion rivojlanish nashriyoti, 2022.