MULTIMADANIY MUHITDA PEDAGOGLARNING TANQIDIY FIKRLASH KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH MEXANIZMLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17449064Keywords:
Tanqidiy fkrlash, multimadaniy muhit, pedagogik kompetensiya, madaniyatlararo kommunikatsiya, tolerantlik, interfaol metodlar, AKT, reflektiv yondashuv.Abstract
Maqolada multimadaniy muhitda pedagoglarning tanqidiy fkrlash ko‘nikmalarini shakllantirish masalasinazariy jihatdan tahlil qilindi. Xalqaro, MDH va milliy adabiyotlar asosida tanqidiy fkrlashning ta’lim tizimidagi o‘rni, uni
rivojlantirish mexanizmlari hamda pedagogik amaliyotdagi ahamiyati yoritildi. UNESCO va OECD hisobotlari, shuningdek,
Dewey, Ennis, Paul & Elder kabi olimlarning nazariyalari asosida tanqidiy fkrlashning ilmiy asoslari ko‘rib chiqildi. MDH
tadqiqotlarida madaniyatlararo kommunikatsiya bilan bog‘liq jihatlar tahlil qilindi, O‘zbekiston olimlarining izlanishlari esa
axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va interfaol metodlardan foydalanish samaradorligini ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalari
shuni tasdiqlaydiki, multimadaniy muhitda tanqidiy fkrlashni shakllantirish nafaqat shaxsiy kompetensiya, balki ta’lim
sifatini oshirish va madaniyatlararo tolerantlikni rivojlantirishning asosiy omili sifatida qaralishi lozim.
References
Baybaeva, S. (2022). Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida pedagoglarning tanqidiy fkrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishda
AKT imkoniyatlari. Toshkent: Fan nashriyoti.
Brookfeld, S. (2012). Teaching for Critical Thinking: Tools and Techniques to Help Students Question Their
Assumptions. San Francisco: Jossey-Bass.
Dewey, J. (1910). How We Think. Boston: D.C. Heath & Co.
Ennis, R.H. (1985). A Logical Basis for Measuring Critical Thinking Skills. Educational Leadership, 43(2), pp. 44–48.
Facione, P.A. (2011). Critical Thinking: What It Is and Why It Counts. Insight Assessment.
Krylova, N.B. (2018). Formirovanie kriticheskogo myshleniya uchiteley v mnogonatsionalnoy srede. Moskva:
Pedagogika.
Leontyev, A.N. (2019). Pedagog va tanqidiy fkrlash: madaniyatlararo muloqot nuqtayi nazaridan. Moskva:
Prosveshchenie.
OECD (2020). Future of Education and Skills: OECD Learning Compass 2030. Paris: OECD Publishing.
Paul, R. & Elder, L. (2002). Critical Thinking: Tools for Taking Charge of Your Professional and Personal Life. Upper
Saddle River, NJ: Pearson Education.
Samarkand State University ilmiy guruhi (2023). Multimadaniy guruhlarda pedagoglarning tanqidiy fkrlashini
rivojlantirish muammolari. Samarqand: SamDU nashriyoti.
Tursunova, D. (2023). Multimadaniy muhitda pedagoglarning kommunikativ va tanqidiy fkrlash kompetensiyalarini
rivojlantirish. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi nashriyoti.
UNESCO (2023). Global Education Monitoring Report: Inclusion and Education. Paris: UNESCO Publishing.
